Cơ sở sinh lý của bệnh đường hô hấp

Bệnh đường hô hấp chính là bệnh mà trẻ em hay gặp phải nhất trong những ngày thời tiết giao mùa. Vậy vì sao mà thời điểm này lại là thời điểm mà trẻ hay mắc bệnh đường hô hấp nhất.

– 37oC chính là khoảng nhiệt độ thân nhiệt cơ thể người bình thường với sự cân bằng giữa quá trình sinh nhiệt và thải nhiệt qua môi trường. Khi cơ thể tiếp xúc với môi trường lạnh sẽ đáp ứng bằng cách tăng chuyển hóa sản sinh nhiệt để duy trì thân nhiệt. Ngoài ra, cơ thể phản ứng co các mạch máu ở ngoại vi như ở dưới da nhằm làm giảm cung cấp máu tới da, giúp cơ thể giữ nhiệt. Ở người bình thường thì mạch máu nuôi các cơ quan nội tạng sẽ giãn thêm để điều tiết lượng máu dư ra do co mạch dưới da.

benh duong ho hap1

– Khi thời tiết quá lạnh, niêm mạc đường hô hấp trên không thể sưởi ấm đủ cho luồng không khí như lúc bình thường, không khí hít vào đường hô hấp có nhiệt độ thấp gây nên tình trạng co các mạch máu nuôi lớp niêm mạc đường hô hấp. Yếu tố lạnh và việc co các mạch máu này làm cho các lông chuyển trên bề mặt niêm mạc khí phế quản hoạt động kém, thiếu các tế bào bảo vệ có mặt ở đường hô hấp. Khi cơ thể bị nhiễm lạnh, bộ phận đầu tiên bị ảnh hưởng là đường hô hấp trên gây nên viêm mũi, họng, xoang, từ đó nhiễm khuẩn có thể lan lên gây viêm tai giữa, lan xuống khí phế quản và nhu mô phổi gây viêm phế quản, viêm phổi. Tuy nhiên, cũng có trường hợp bị viêm phổi luôn mà không có biểu hiện viêm đường hô hấp trên rõ rệt.

– Khi hít thở, không khí được niêm mạc đường hô hấp trên như niêm mạc mũi-họng sưởi ấm, làm ẩm và lọc sạch một phần trước khi đi vào khí quản. Trên bề mặt niêm mạc khí phế quản có những tế bào bài tiết chất dịch nhầy và lớp tế bào biểu mô với nhiều lông chuyển nhỏ (nhung mao) trên bề mặt. Lớp dịch nhầy kết dính các phân tử bụi, vi khuẩn, virut có trong không khí hít vào. Trong lớp niêm dịch này có một số yếu tố bảo vệ như kháng thể làm ức chế hoạt động của các virut, vi khuẩn. Các nhung mao trên bề mặt phế quản chuyển động đẩy lớp niêm dịch theo hướng từ các phế quản nhỏ bên trong đến các phế quản lớn bên ngoài và từ đó được ho khạc ra hoặc ta tự động nuốt xuống đường tiêu hóa trong khi ngủ. Ở dưới lớp niêm mạc phế quản và trong vách các phế nang còn có các đại thực bào, bạch cầu giúp bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như virut, vi khuẩn.

benh duong ho hap2

– Vì hệ hô hấp từ mũi họng đến phế quản phổi là cơ quan tiếp xúc trực tiếp với không khí lạnh trên một diện tích rộng tới gần 100 m2 nên đường hô hấp là cơ quan chịu ảnh hưởng nhiều nhất với không khí lạnh. Ở trẻ nhỏ, do trọng lượng cơ thể thấp, khả năng sinh nhiệt để duy trì nhiệt độ cơ thể cũng hạn chế nên càng dễ bị các biến chứng do lạnh.

Comments

comments

Share This Post

Post Comment